ಮಲೆನಾಡು: ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ

ಮಲೆನಾಡು ಎಂದರೇನು? ಮಲೆನಾಡು ಪದದ ಅರ್ಥ ಏನು?

ಮಲೆನಾಡು ಎಂದರೆ “ಮಲೆಗಳ ನಾಡು”, ಅಂದರೆ ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಾಡು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ “ಮಲೆ” ಎಂದರೆ ಬೆಟ್ಟ ಅಥವಾ ಕಾಡು ತುಂಬಿದ ಗುಡ್ಡ. “ನಾಡು” ಎಂದರೆ ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ದೇಶ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಲೆನಾಡು ಪದದ ಅರ್ಥ ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ನಾಡು.

ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು Malenadu ಎಂದು ಬರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನು “the land of hills” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ “ಮಲೆನಾಡಿಗರು” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಭೂಗೋಳದ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಮಲೆನಾಡು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನಡುವಿನ ಭಾಗ.

• ಕರಾವಳಿ: ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಿರಿದಾದ ಪಟ್ಟಿ. ಉಡುಪಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಕಡಲತೀರದ ಊರುಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.
• ಮಲೆನಾಡು: ಕರಾವಳಿಯ ಹಿಂದೆ ಗೋಡೆಯಂತೆ ಎದ್ದು ನಿಂತಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪೂರ್ವದ ಇಳಿಜಾರು.
• ಬಯಲುಸೀಮೆ: ಮಲೆನಾಡಿನ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಡಿರುವ ಸಮತಟ್ಟಾದ, ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯ ನಾಡು. ಇದನ್ನು ಉತ್ತರ ಮೈದಾನ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಮೈದಾನ ಎಂದು ಎರಡು ಭಾಗ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಮಲೆನಾಡು ಎಂಬುದು ನಕ್ಷೆಯ ಮೇಲೆ ಎಳೆದ ಗೆರೆಯಲ್ಲ. ಇದು ಜನರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಹೆಸರು. ಎಲ್ಲಿ ಜೋರು ಮಳೆ, ದಟ್ಟ ಕಾಡು, ಅಡಿಕೆ ತೋಟ ಮತ್ತು ಹೆಂಚಿನ ಮನೆಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೋ ಅಲ್ಲಿ ಜನರು “ಇದು ಮಲೆನಾಡು” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿವರ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಲೆನಾಡು ಪುಟ ಓದಿ.

ಮಲೆನಾಡು ಎಲ್ಲಿದೆ?

ಮಲೆನಾಡು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹರಡಿದೆ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖಾನಾಪುರದ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಶುರುವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕೊಡಗು ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಗಡಿಯವರೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಕರಾವಳಿ ಇದೆ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಬಯಲುಸೀಮೆ ಇದೆ.

ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿಯ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 100 ಕಿ.ಮೀ. ಅಗಲಕ್ಕೆ ಹರಡಿದೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳು ಚದುರಿವೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ. ದಟ್ಟ ಕಾಡು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಹೊಳೆಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಗುರುತು.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಗುಜರಾತಿನಿಂದ ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನವರೆಗೆ ಹಬ್ಬಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟಸಾಲು. ಅಪರೂಪದ ಗಿಡಮರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಬೆಟ್ಟಸಾಲನ್ನು 2012ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಲೆನಾಡು ಈ ಬೆಟ್ಟಸಾಲಿನ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ರಾತ್ರಿ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಟರೆ ಬೆಳಗಾಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮಲೆನಾಡಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಊರುಗಳನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಶಿರಸಿ, ಸಾಗರ, ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ, ಶೃಂಗೇರಿ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಸಕಲೇಶಪುರ ಮತ್ತು ಮಡಿಕೇರಿ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳು.

ಮಲೆನಾಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು ಯಾವುವು?

ಮಲೆನಾಡಿನ ಮುಖ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಐದು: ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ, ಕೊಡಗು ಮತ್ತು ಹಾಸನ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಉಡುಪಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಬೆಳಗಾವಿ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕೆಲವು ಬೆಟ್ಟದ ತಾಲೂಕುಗಳೂ ಮಲೆನಾಡಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.

ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 13 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 74 ತಾಲೂಕುಗಳಿವೆ. ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅರೆ ಮಲೆನಾಡು ತಾಲೂಕುಗಳೂ ಇವೆ. ಅರೆ ಮಲೆನಾಡು ಎಂದರೆ ಮಲೆನಾಡು ಮತ್ತು ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ನಡುವಿನ ಅಂಚಿನ ಪ್ರದೇಶ.

ಜಿಲ್ಲೆ	ಮಂಡಳಿಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಾಲೂಕುಗಳು	ಏನು ವಿಶೇಷ
ಶಿವಮೊಗ್ಗ	ಸಾಗರ, ಹೊಸನಗರ, ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ, ಸೊರಬ, ಶಿಕಾರಿಪುರ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಭದ್ರಾವತಿ	ಜೋಗ ಜಲಪಾತ, ಆಗುಂಬೆ, ಅಡಿಕೆ ತೋಟಗಳು
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು	ಮೂಡಿಗೆರೆ, ಕೊಪ್ಪ, ಶೃಂಗೇರಿ, ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ತರೀಕೆರೆ, ಕಡೂರು, ಅಜ್ಜಂಪುರ	ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳು, ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ
ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ	ಶಿರಸಿ, ಸಿದ್ದಾಪುರ, ಯಲ್ಲಾಪುರ, ಜೊಯಿಡಾ, ಹಳಿಯಾಳ, ದಾಂಡೇಲಿ, ಮುಂಡಗೋಡು, ಹೊನ್ನಾವರ, ಕುಮಟಾ, ಅಂಕೋಲಾ, ಕಾರವಾರ, ಭಟ್ಕಳ	ದಟ್ಟ ಕಾಡು, ಕಾಳುಮೆಣಸು, ಯಕ್ಷಗಾನ
ಕೊಡಗು	ಮಡಿಕೇರಿ, ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ, ವಿರಾಜಪೇಟೆ	ಕಾಫಿ, ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಉಗಮ
ಹಾಸನ	ಸಕಲೇಶಪುರ, ಆಲೂರು, ಬೇಲೂರು, ಅರಕಲಗೂಡು, ಹಾಸನ	ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಏಲಕ್ಕಿ ತೋಟಗಳು
ಉಡುಪಿ	ಕಾರ್ಕಳ, ಹೆಬ್ರಿ, ಕುಂದಾಪುರ, ಬೈಂದೂರು, ಉಡುಪಿ, ಬ್ರಹ್ಮಾವರ, ಕಾಪು	ಘಟ್ಟದ ಬುಡದ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ	ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಸುಳ್ಯ, ಪುತ್ತೂರು, ಕಡಬ, ಬಂಟ್ವಾಳ, ಮಂಗಳೂರು, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ	ಘಟ್ಟದ ಬುಡ, ಅಡಿಕೆ ಮತ್ತು ತೆಂಗು
ಬೆಳಗಾವಿ	ಖಾನಾಪುರ, ಬೆಳಗಾವಿ, ಬೈಲಹೊಂಗಲ, ಹುಕ್ಕೇರಿ, ಸವದತ್ತಿ	ಖಾನಾಪುರದ ದಟ್ಟ ಕಾಡು
ಮೈಸೂರು	ಎಚ್.ಡಿ. ಕೋಟೆ, ಹುಣಸೂರು, ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣ, ಸರಗೂರು	ನಾಗರಹೊಳೆ ಕಾಡಿನ ಅಂಚು
ಹಾವೇರಿ	ಹಾನಗಲ್, ಹಿರೇಕೆರೂರು, ರಟ್ಟೀಹಳ್ಳಿ, ಬ್ಯಾಡಗಿ, ಸವಣೂರು, ಶಿಗ್ಗಾಂವಿ	ಅರೆ ಮಲೆನಾಡು
ದಾವಣಗೆರೆ	ಚನ್ನಗಿರಿ, ಹೊನ್ನಾಳಿ, ನ್ಯಾಮತಿ	ಅರೆ ಮಲೆನಾಡು
ಧಾರವಾಡ	ಧಾರವಾಡ, ಕಲಘಟಗಿ, ಅಳ್ನಾವರ	ಅರೆ ಮಲೆನಾಡು
ಚಾಮರಾಜನಗರ	ಚಾಮರಾಜನಗರ, ಗುಂಡ್ಲುಪೇಟೆ, ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ, ಹನೂರು	ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕಾಡಿನ ಭಾಗಗಳು

ಜನರು ದಿನನಿತ್ಯ “ಮಲೆನಾಡು” ಎಂದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲ ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಬೆಟ್ಟದ ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನೇ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ತಾಲೂಕುವಾರು ಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಮತ್ತು ನಕ್ಷೆ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ನಮ್ಮ ಮಲೆನಾಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳ ಪುಟ ನೋಡಿ.

ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಯಾವುವು?

ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಎಂದರೆ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಭಾರಿ ಮಳೆ, ತಂಪಾದ ಹವೆ, ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು, ದಟ್ಟ ಕಾಡು ಮತ್ತು ಹಲವು ನದಿಗಳ ಹುಟ್ಟು. ಈ ಆರು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ನೋಡೋಣ.

ಭೂ ಸ್ವರೂಪ: ಬೆಟ್ಟ, ಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕಣಿವೆ

ಮಲೆನಾಡಿನ ನೆಲ ಏರುತಗ್ಗಿನದು. ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಆಳವಾದ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಘಟ್ಟದ ರಸ್ತೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ (1,930 ಮೀಟರ್) ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾಬಾಬುಡನ್‌ಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಸಾಲಿನಲ್ಲಿದೆ.

ಕುದುರೆಮುಖ, ಕೊಡಚಾದ್ರಿ, ಕುಮಾರಪರ್ವತ ಮತ್ತು ತಡಿಯಂಡಮೋಳ್ ಇಲ್ಲಿನ ಇತರ ಹೆಸರಾಂತ ಶಿಖರಗಳು. ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳಿವೆ. ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆ ತೋಟಗಳಿವೆ.

ಮಳೆ: ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ?

ಮಲೆನಾಡು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶ. ಮಂಡಳಿಯ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 1,000 ರಿಂದ 3,800 ಮಿ.ಮೀ. ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಘಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆಗುಂಬೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ ಸುಮಾರು 8,000 ಮಿ.ಮೀ. ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಆಗುಂಬೆಯನ್ನು “ದಕ್ಷಿಣದ ಚಿರಾಪುಂಜಿ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಇಷ್ಟು ಮಳೆ ಏಕೆ? ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಬರುವ ತೇವದ ಗಾಳಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಬಡಿದು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಮೇಲೆ ತಣ್ಣಗಾದ ಗಾಳಿ ಮಳೆಯಾಗಿ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ. ಘಟ್ಟ ದಾಟಿದ ನಂತರ ಮೋಡದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಲೆನಾಡಿನ ರೈತರು ಮಳೆಯನ್ನು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೃಗಶಿರ ಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂಗಾರು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಆರಿದ್ರಾ, ಪುನರ್ವಸು ಮತ್ತು ಪುಷ್ಯ ಮಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಎನ್ನದೆ ಜೋರು ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ. ಮಳೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ ನಮ್ಮ ಮಲೆನಾಡಿನ ಮಳೆಗಾಲದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಓದಿ.

ಹವಾಮಾನ

ಮಲೆನಾಡಿನ ಹವೆ ವರ್ಷದ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಿನ ತಂಪು ಮತ್ತು ತೇವದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಾಲಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

• ಮಳೆಗಾಲ (ಜೂನ್‌ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್): ಬಿಡದೆ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆ, ದಟ್ಟ ಮಂಜು, ತುಂಬಿ ಹರಿಯುವ ಹೊಳೆಗಳು.
• ಚಳಿಗಾಲ (ನವೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ): ತಂಪಾದ ಬೆಳಗು, ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಜು, ಸ್ವಚ್ಛ ಆಕಾಶ.
• ಬೇಸಿಗೆ (ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಮೇ): ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಕೆ, ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಹಿತವಾದ ಹವೆ, ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಗುಡುಗು ಮಳೆ.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಂಗಾರು ಮಳೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಬರುತ್ತದೆ. ಜನವರಿಯಿಂದ ಮಾರ್ಚ್‌ವರೆಗೆ ಮಳೆ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ.

ಮಣ್ಣು

ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಜಂಬಿಟ್ಟಿಗೆ ಮಣ್ಣು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚು, ಅದಕ್ಕೇ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ. ಭಾರಿ ಮಳೆಗೆ ಮಣ್ಣಿನ ಸಾರ ತೊಳೆದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ರೈತರು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸೊಪ್ಪು, ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಸಗಣಿ ಹಾಕಿ ಮಣ್ಣನ್ನು ಫಲವತ್ತಾಗಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ.

ಜಂಬಿಟ್ಟಿಗೆ ಕಲ್ಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಳೆಯ ಮನೆಗಳ ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದಿಗೂ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.

ಕಾಡು ಮತ್ತು ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು

ಮಲೆನಾಡಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವರ್ಷವಿಡೀ ಹಸಿರಾಗಿರುವ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳಿವೆ. ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಅರೆ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡು ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಎಲೆ ಉದುರಿಸುವ ಕಾಡುಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಎತ್ತರದ ಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ ಶೋಲಾ ಕಾಡು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಿವೆ.

ತೇಗ, ಬೀಟೆ, ಹೊನ್ನೆ, ಮತ್ತಿ ಮತ್ತು ನಂದಿ ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಮರಗಳು. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆನೆ, ಹುಲಿ, ಕಾಡೆಮ್ಮೆ, ಸಿಂಗಳೀಕ, ಕೆಂದಳಿಲು, ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪ ಮತ್ತು ಮಂಗಟ್ಟೆ ಹಕ್ಕಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಕುದುರೆಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ, ಭದ್ರಾ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ, ಶರಾವತಿ ಕಣಿವೆ, ದಾಂಡೇಲಿಯ ಕಾಳಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ನಾಗರಹೊಳೆ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಕಾಡುಗಳು.

ನದಿಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಹಳಷ್ಟು ನದಿಗಳು ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಮಲೆನಾಡನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ನೀರಿನ ತೊಟ್ಟಿಲು ಎನ್ನಬಹುದು.

• ತುಂಗಾ ಮತ್ತು ಭದ್ರಾ: ಕುದುರೆಮುಖದ ಗಂಗಾಮೂಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಬಳಿ ಕೂಡ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ತುಂಗಭದ್ರಾ ಆಗುತ್ತವೆ.
• ಶರಾವತಿ: ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕಿನ ಅಂಬುತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಜೋಗದಲ್ಲಿ ಧುಮುಕಿ, ಹೊನ್ನಾವರದ ಬಳಿ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುತ್ತದೆ.
• ಕಾವೇರಿ: ಕೊಡಗಿನ ತಲಕಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
• ಹೇಮಾವತಿ: ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಡಿಗೆರೆ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
• ಕಾಳಿ, ಅಘನಾಶಿನಿ, ಬೇಡ್ತಿ ಮತ್ತು ವರದಾ: ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಕಾಡುಗಳ ಮುಖ್ಯ ನದಿಗಳು.

ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು ಚಿಕ್ಕವು ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು ಮುಂದೆ ಕೃಷ್ಣಾ ಅಥವಾ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಈ ನದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿದ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶದ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ನೆನಪಿಡಲು ಹತ್ತು ಅಂಶಗಳು

ಶಾಲೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಅಥವಾ ಬೇಗ ನೆನಪಿಡಲು ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹತ್ತು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆಯಬಹುದು.

1. ಮಲೆನಾಡು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶ.
2. ಇಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಆಳವಾದ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಿದಾದ ಇಳಿಜಾರುಗಳಿವೆ.
3. ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರಿನಿಂದ ಜೂನ್‌ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ವರೆಗೆ ಭಾರಿ ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
4. ಹವೆ ವರ್ಷದ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಿನ ತಂಪು ಮತ್ತು ತೇವದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.
5. ಮಣ್ಣು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಜಂಬಿಟ್ಟಿಗೆ ಮಣ್ಣು.
6. ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಅರೆ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳಿವೆ.
7. ತುಂಗಾ, ಭದ್ರಾ, ಶರಾವತಿ, ಕಾವೇರಿ, ಹೇಮಾವತಿ ಮುಂತಾದ ನದಿಗಳು ಇಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.
8. ಅಡಿಕೆ, ಕಾಳುಮೆಣಸು, ಏಲಕ್ಕಿ, ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಭತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು.
9. ಹಳ್ಳಿಗಳು ಚದುರಿವೆ. ಪ್ರತಿ ಮನೆ ತನ್ನ ತೋಟದ ನಡುವೆ ಇರುತ್ತದೆ.
10. ಜೋಗ ಜಲಪಾತ, ಆಗುಂಬೆ, ಕುದುರೆಮುಖ, ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿಯಂತಹ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ.

ಹಳ್ಳಿಗಳು ಚದುರಿರುವುದು ಮಲೆನಾಡಿನ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣ. ಬಯಲುಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಊರು ಆಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮನೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಮನೆಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅರ್ಧ ಕಿ.ಮೀ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೂರ ಇರುತ್ತದೆ.

ಮಲೆನಾಡಿನ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು ಯಾವುವು?

ಮಲೆನಾಡಿನ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು ಅಡಿಕೆ, ಕಾಳುಮೆಣಸು, ಏಲಕ್ಕಿ, ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಭತ್ತ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ತೆಂಗು, ಬಾಳೆ, ಕಬ್ಬು, ವೀಳ್ಯದೆಲೆ, ಲವಂಗ, ಜಾಯಿಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಮುರುಗಲು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತೋಟ ಮತ್ತು ಗದ್ದೆ

ಮಲೆನಾಡಿನ ಕೃಷಿಯ ಹೃದಯ ತೋಟ. ತೋಟದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಗಳು ಮಹಡಿಗಳಂತೆ ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಮೇಲೆ ಎತ್ತರದ ಅಡಿಕೆ ಮರಗಳು, ಅವುಗಳ ಕಾಂಡಕ್ಕೆ ಹಬ್ಬಿದ ಕಾಳುಮೆಣಸಿನ ಬಳ್ಳಿ, ನಡುವೆ ಬಾಳೆ ಮತ್ತು ಜಾಯಿಕಾಯಿ, ಕೆಳಗೆ ಏಲಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ವೀಳ್ಯದೆಲೆ. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಒಣಗಿದ ಅಡಿಕೆ ಸೋಗೆ ಮತ್ತು ಸೊಪ್ಪಿನ ಹೊದಿಕೆ.

ಕಣಿವೆಯ ಸಮತಟ್ಟಾದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳಿವೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಟಿ ಮಾಡಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಂತರ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಅಡಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆ ಸಿಗುವುದರಿಂದ ಅನೇಕ ಗದ್ದೆಗಳು ಅಡಿಕೆ ತೋಟಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ದೇಶದ ಅಡಿಕೆಯ ಸುಮಾರು 79 ಪ್ರತಿಶತ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ಮಲೆನಾಡಿನಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆಗೆ ಬರುವ ಕೊಳೆ ರೋಗ ಮತ್ತು ಶೃಂಗೇರಿ, ಕೊಪ್ಪದ ಕಡೆ ಕಾಣುವ ಹಳದಿ ಎಲೆ ರೋಗ ರೈತರ ದೊಡ್ಡ ಚಿಂತೆ.

ಕಾಳುಮೆಣಸು ಮತ್ತು ಏಲಕ್ಕಿ

ಕಾಳುಮೆಣಸು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಕಾಡಿನಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಬಳ್ಳಿ. ಮಲೆನಾಡಿನ ರೈತರು ಇದನ್ನು ಅಡಿಕೆ ಮರ ಮತ್ತು ನೆರಳಿನ ಮರಗಳಿಗೆ ಹಬ್ಬಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲ ಮಳೆಗೆ ಹೂ ಬಿಟ್ಟು, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿಯವರೆಗೆ ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಕೊಯ್ದ ಕಾಳನ್ನು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಚಾಪೆ ಹಾಸಿ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯ ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಖಾರಕ್ಕೆ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಇದೇ ಕಾಳುಮೆಣಸು.

ಏಲಕ್ಕಿ ತಂಪಾದ, ನೆರಳಿನ ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಸಕಲೇಶಪುರ, ಕೊಡಗು ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಏಲಕ್ಕಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿವೆ.

ಕಾಫಿ

ಭಾರತದ ಕಾಫಿಯ ಕಥೆ ಶುರುವಾಗುವುದೇ ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ. ಸುಮಾರು 1600ರಲ್ಲಿ ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ ಎಂಬ ಸಂತರು ಯೆಮೆನ್‌ನಿಂದ ಏಳು ಕಾಫಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ತಂದು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟರು ಎಂಬ ಕಥೆ ಇದೆ. ಆ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಇಂದು ಅವರ ಹೆಸರೇ ಇದೆ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಕೊಡಗು ಮತ್ತು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಫಿಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಎತ್ತರದ ನೆರಳಿನ ಮರಗಳ ಕೆಳಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಬೆಳೆ	ಎಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು	ಕೊಯ್ಲಿನ ಕಾಲ
ಅಡಿಕೆ	ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು	ಸುಮಾರು ನವೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ
ಕಾಳುಮೆಣಸು	ಅಡಿಕೆ ಮತ್ತು ನೆರಳಿನ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ	ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ
ಏಲಕ್ಕಿ	ಸಕಲೇಶಪುರ, ಕೊಡಗು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು	ಆಗಸ್ಟ್‌ನಿಂದ ಜನವರಿ
ಕಾಫಿ	ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಕೊಡಗು, ಹಾಸನ	ನವೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ
ಭತ್ತ	ಕಣಿವೆಯ ಗದ್ದೆಗಳು	ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್
ಮುರುಗಲು	ಘಟ್ಟದ ಪಶ್ಚಿಮ ಇಳಿಜಾರು	ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಮೇ

ಬಹುತೇಕ ಕೊಯ್ಲು ನವೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿಯ ಚಳಿಯ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲೇ ಬರುತ್ತದೆ. ತಿಂಗಳುವಾರು ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಮಲೆನಾಡು ಬೆಳೆ ಪಂಚಾಂಗ ನೋಡಿ. ಎಲ್ಲಾ ಬೆಳೆಗಳ ಪೂರ್ಣ ಪರಿಚಯ ಮಲೆನಾಡಿನ ಬೆಳೆಗಳ ಪುಟದಲ್ಲಿದೆ.

ಮಲೆನಾಡಿನ ಆಹಾರ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ?

ಮಲೆನಾಡಿನ ಆಹಾರ ಅಕ್ಕಿ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಹುಳಿ, ಕಾಳುಮೆಣಸಿನ ಖಾರ, ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದ ಸುತ್ತ ಬೆಳೆದಿದೆ. ತೋಟ ಮತ್ತು ಕಾಡಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಸೊಪ್ಪು, ಎಲೆ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳೇ ಇಲ್ಲಿನ ಅಡುಗೆಯ ಜೀವ.

ಬೆಳಗಿನ ತಿಂಡಿ

ಮಲೆನಾಡಿನ ತಿಂಡಿ ಬಹುತೇಕ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದಲೇ ಮಾಡಿದ್ದು. ಅಕ್ಕಿ ರೊಟ್ಟಿ, ನೀರು ದೋಸೆ, ಕಡುಬು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲ ಹಾಕಿದ ಸಿಹಿ ದೋಸೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಚಟ್ನಿ, ಬೆಣ್ಣೆ, ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ಜೋನಿ ಬೆಲ್ಲ ಇರುತ್ತದೆ.

ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟ

ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟವನ್ನು ಬಾಳೆ ಎಲೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಬಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ರಮ ಹೀಗಿರುತ್ತದೆ.

1. ಅನ್ನ, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ತಂಬುಳಿ: ತಂಬುಳಿ ಎಂದರೆ ಸೊಪ್ಪು ಅಥವಾ ಮಸಾಲೆಯನ್ನು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ರುಬ್ಬಿ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಮಾಡುವ ತಣ್ಣನೆಯ ಪದಾರ್ಥ.
2. ಸಾರು: ಕಾಳುಮೆಣಸು ಹಾಕಿದ ತೆಳುವಾದ ಸಾರು.
3. ಹುಳಿ: ತರಕಾರಿ, ಬೇಳೆ ಮತ್ತು ರುಬ್ಬಿದ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯ ದಪ್ಪ ಸಾಂಬಾರು.
4. ಪಲ್ಯ: ತೆಂಗಿನ ತುರಿ ಹಾಕಿದ ಒಣ ತರಕಾರಿ.
5. ಮಜ್ಜಿಗೆ ಅನ್ನ: ಊಟದ ಕೊನೆಗೆ.

ಎಲೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪೆಮಿಡಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಹಲಸಿನ ಹಪ್ಪಳ ಮತ್ತು ಗೊಜ್ಜು ಇರುತ್ತವೆ. ಅಪ್ಪೆಮಿಡಿ ಎಂದರೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗೆಂದೇ ಕೊಯ್ಯುವ ಕಾಡಿನ ಪುಟ್ಟ ಎಳೆ ಮಾವು.

ಹುಳಿಗೆ ಮುರುಗಲು ಮತ್ತು ವಾಟೆಹುಳಿ

ಮಲೆನಾಡಿನ ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಹುಳಿಗೆ ಹುಣಸೆಹಣ್ಣಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮುರುಗಲು (ಕೋಕಂ) ಮತ್ತು ವಾಟೆಹುಳಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮುರುಗಲು ಹಣ್ಣಿನ ಕೆಂಪು ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಒಣಗಿಸಿ ವರ್ಷವಿಡೀ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಬೇಸಿಗೆಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮುರುಗಲು ಸಾರು ಮತ್ತು ಅನ್ನ ಇದ್ದರೆ ಸಾಕು ಎನ್ನುವವರು ಅನೇಕರು.

ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಅಡುಗೆ

ಮಲೆನಾಡಿನ ಅಡುಗೆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಸುವಿನ ಎಲೆಯ ಪತ್ರೊಡೆ, ಕೆಸುವಿನ ಗೊಜ್ಜು, ಕಳಲೆ (ಎಳೆ ಬಿದಿರು) ಪಲ್ಯ ಮತ್ತು ಅಣಬೆ ಸಾರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಲಸಿನ ಕಡುಬು, ಹಲಸಿನ ಹಪ್ಪಳ ಮತ್ತು ಮಾವಿನ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಆಲೆಮನೆಯ ಹೊಸ ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಜೋನಿ ಬೆಲ್ಲ.

ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕೊಡವರ ಅಡುಗೆಯೇ ಬೇರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪಂದಿ ಕರಿ (ಹಂದಿ ಮಾಂಸದ ಸಾರು) ಮತ್ತು ಕಡಂಬಿಟ್ಟು (ಅಕ್ಕಿ ಉಂಡೆ) ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಮತ್ತು ಹಾಸನದ ಕಡೆ ಕೋಳಿ ಸಾರು, ಮೀನು ಸಾರು ಕೂಡ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಹವ್ಯಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರ ಮಾತ್ರ.

ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಯ ಪೂರ್ಣ ವಿವರಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಮಲೆನಾಡಿನ ಆಹಾರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಓದಿ. ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರುಗಳಿಗೆ ಮಸಾಲೆಗಳ ಕನ್ನಡ ಹೆಸರುಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಲೆನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳು ಯಾವುವು?

ಮಲೆನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮಳೆ, ಕಾಡು ಮತ್ತು ತೋಟದ ಸುತ್ತ ಬೆಳೆದ ಬದುಕಿನ ರೀತಿ. ದೊಡ್ಡ ಹೆಂಚಿನ ಮನೆಗಳು, ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ನಡೆಯುವ ಯಕ್ಷಗಾನ, ದೇವರ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಹಬ್ಬಗಳು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಗುರುತುಗಳು.

ಮನೆ ಮತ್ತು ಊರು

ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಳೆಯ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಮಳೆ ನೀರು ಬೇಗ ಹರಿದು ಹೋಗಲು ಕಡಿದಾದ ಹೆಂಚಿನ ಮಾಡು ಇರುತ್ತದೆ. ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಜಗಲಿ, ನಡುವೆ ತೊಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಮೇಲೆ ಬೆಳೆ ಒಣಗಿಸಲು ಅಟ್ಟ ಇರುತ್ತದೆ.

ಮನೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ದನಗಳ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪುಟ್ಟ, ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ದನದ ತಳಿಗೆ ಮಲೆನಾಡು ಗಿಡ್ಡ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಈ ಮನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಮಲೆನಾಡಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮನೆಗಳ ಪುಟ ಓದಿ.

ಭಾಷೆ

ಮಲೆನಾಡಿನ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ಊರಿಂದ ಊರಿಗೆ ಮಾತಿನ ಧಾಟಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹವ್ಯಕ ಕನ್ನಡ, ಸುಳ್ಯ ಮತ್ತು ಮಡಿಕೇರಿ ಕಡೆಯ ಅರೆಭಾಷೆ, ಕೊಡವ ಭಾಷೆ, ಕರಾವಳಿಯ ಕೊಂಕಣಿ ಮತ್ತು ತುಳು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಯಕ್ಷಗಾನ, ಹಸೆ ಚಿತ್ತಾರ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಕಲೆ

ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಲೆನಾಡು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯ ಅತಿ ಪ್ರೀತಿಯ ಕಲೆ. ಭಾಗವತರ ಹಾಡು, ಚಂಡೆ ಮತ್ತು ಮದ್ದಳೆಯ ತಾಳ, ಬಣ್ಣದ ವೇಷ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ನಡೆಯುವ ಕಥೆ ಇದರ ವಿಶೇಷ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಡಗುತಿಟ್ಟು ಶೈಲಿ ಹೆಚ್ಚು. ವೇಷ ಮತ್ತು ಕುಣಿತ ಇಲ್ಲದೆ ಕುಳಿತು ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ಕಥೆ ನಡೆಸುವ ತಾಳಮದ್ದಳೆ ಕೂಡ ಜನಪ್ರಿಯ.

ಹಸೆ ಚಿತ್ತಾರ ಸಾಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ದೀವರ ಸಮುದಾಯದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಬಿಡಿಸುವ ಗೆರೆಗಳ ಚಿತ್ರಕಲೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟು, ಕೆಮ್ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಇದ್ದಿಲಿನ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಇದನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಸುಗ್ಗಿ ಕುಣಿತ ಮತ್ತು ದೀಪಾವಳಿಯ ಅಂಟಿಗೆ ಪಿಂಟಿಗೆ ಹಾಡುಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಇತರ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳು.

ದೇವರ ಕಾಡು

ಹಳ್ಳಿಯ ದೇವರಿಗೆಂದು ಬಿಟ್ಟ ಕಾಡಿನ ತುಂಡನ್ನು ದೇವರ ಕಾಡು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಕಾಡುಗಳಿಗೆ ಕಾನು ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಮರ ಕಡಿಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಊರಿನ ಜಲಮೂಲಗಳೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ.

ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಬ್ಬಗಳು

ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಬ್ಬಗಳು ಬೆಳೆ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಜೊತೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಮುಖ್ಯ ಹಬ್ಬಗಳು ಇವು:

ಹಬ್ಬ	ಯಾವಾಗ	ಏನು ವಿಶೇಷ
ಸಂಕ್ರಾಂತಿ	ಜನವರಿ	ಎಳ್ಳು ಬೆಲ್ಲ, ಕಬ್ಬು
ಯುಗಾದಿ	ಮಾರ್ಚ್ ಅಥವಾ ಏಪ್ರಿಲ್	ಬೇವು ಬೆಲ್ಲ, ಹೋಳಿಗೆ
ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ	ಜುಲೈ ಅಥವಾ ಆಗಸ್ಟ್	ಅರಿಶಿನ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಕಡುಬು
ಗೌರಿ ಗಣೇಶ	ಆಗಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್	ಕಡುಬು, ಮೋದಕ, ಪಾಯಸ
ಭೂಮಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆ	ಅಕ್ಟೋಬರ್	ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ತಾಯಿಗೆ ಪೂಜೆ
ದೀಪಾವಳಿ	ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಅಥವಾ ನವೆಂಬರ್	ಗೋಪೂಜೆ, ಅಂಟಿಗೆ ಪಿಂಟಿಗೆ
ಹುತ್ತರಿ	ನವೆಂಬರ್ ಅಥವಾ ಡಿಸೆಂಬರ್	ಕೊಡಗಿನ ಹೊಸ ಭತ್ತದ ಹಬ್ಬ
ಶಿರಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆ	ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ	ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ದೊಡ್ಡ ಜಾತ್ರೆ

ಭೂಮಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಭತ್ತ ತೆನೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆಗ ಭೂಮಿ ತಾಯಿ ಬಸುರಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ರೈತರು ಸೀಮಂತದಂತೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಮಾಡಿದ ಹಲವು ಅಡುಗೆಗಳನ್ನು ಹಸೆ ಚಿತ್ತಾರ ಬರೆದ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು ಗದ್ದೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಮನೆಯವರೆಲ್ಲ ಅಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಿಂಗಳುವಾರು ಹಬ್ಬಗಳ ವಿವರಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಬ್ಬಗಳ ಪುಟ ನೋಡಿ.

ಮಲೆನಾಡಿನ ಸಾಹಿತಿಗಳು

ಕನ್ನಡದ ದೊಡ್ಡ ಸಾಹಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲೇ ಬೆಳೆದವರು. ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ಬಳಿಯ ಕುಪ್ಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರ “ಕಾನೂರು ಹೆಗ್ಗಡತಿ” ಮತ್ತು “ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು” ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಬದುಕನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ ಮತ್ತು ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ ಕೂಡ ಮಲೆನಾಡಿನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದು ಹೆಸರಾದವರು.

ಮಲೆನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿವರ ನಮ್ಮ ಮಲೆನಾಡು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪುಟದಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯಗಳು, ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ರಾಜವಂಶಗಳ ಪರಿಚಯವಿದೆ.

ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಬೇಕಾದ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳು ಯಾವುವು?

ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತಗಳು, ಶಿಖರಗಳು, ಕಾಡುಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳು ಸೇರಿ ನೂರಾರು ನೋಡುವ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ. ಮೊದಲ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಸ್ಥಳಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ಆರಂಭ.

ಸ್ಥಳ	ಜಿಲ್ಲೆ	ಏಕೆ ನೋಡಬೇಕು
ಜೋಗ ಜಲಪಾತ	ಶಿವಮೊಗ್ಗ	ಶರಾವತಿ ನದಿ 253 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಿಂದ ಧುಮುಕುತ್ತದೆ
ಆಗುಂಬೆ	ಶಿವಮೊಗ್ಗ	ಮಳೆಕಾಡು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನೋಟ
ಕೆಳದಿ ಮತ್ತು ಇಕ್ಕೇರಿ	ಶಿವಮೊಗ್ಗ	ಕೆಳದಿ ನಾಯಕರ ಕಾಲದ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಕುಪ್ಪಳಿ	ಶಿವಮೊಗ್ಗ	ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಮನೆ, ಈಗ ಸ್ಮಾರಕ
ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ ಮತ್ತು ಬಾಬಾಬುಡನ್‌ಗಿರಿ	ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು	ರಾಜ್ಯದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ, ಬೆಟ್ಟದ ನೋಟ
ಕುದುರೆಮುಖ	ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು	ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಮತ್ತು ಶೋಲಾ ಕಾಡಿನ ಚಾರಣ
ಶೃಂಗೇರಿ ಮತ್ತು ಹೊರನಾಡು	ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು	ತುಂಗಾ ತೀರದ ಶಾರದಾಂಬೆ ಮತ್ತು ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಶಿರಸಿ ಮತ್ತು ಉಂಚಳ್ಳಿ	ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ	ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಾಲಯ, ಉಂಚಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತ
ಯಾಣ	ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ	ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ ಎದ್ದು ನಿಂತ ಕಪ್ಪು ಬಂಡೆಗಳು
ದಾಂಡೇಲಿ	ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ	ಕಾಳಿ ನದಿ, ಕಾಡು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳು
ಸಕಲೇಶಪುರ	ಹಾಸನ	ಮಂಜರಾಬಾದ್ ಕೋಟೆ, ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಏಲಕ್ಕಿ ತೋಟಗಳು
ಮಡಿಕೇರಿ ಮತ್ತು ತಲಕಾವೇರಿ	ಕೊಡಗು	ರಾಜಾಸೀಟು, ಅಬ್ಬಿ ಜಲಪಾತ, ಕಾವೇರಿಯ ಉಗಮ

ಮಲೆನಾಡಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಬೇಲೂರು ಮತ್ತು ಹಳೇಬೀಡಿನ ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಾಲಯಗಳು 2023ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಕೊಡಗು ಅಥವಾ ಸಕಲೇಶಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.

ಪ್ರವಾಸದ ಯೋಜನೆ, ತಂಗುವ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ದಾರಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರವಾಸ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಓದಿ. ಜಲಪಾತಗಳ ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಪಟ್ಟಿ ಮಲೆನಾಡಿನ ಜಲಪಾತಗಳ ಪುಟದಲ್ಲಿದೆ.

ಮಲೆನಾಡಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ ಯಾವುದು?

ಮಲೆನಾಡಿಗೆ ಹೋಗಲು ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿಯವರೆಗಿನ ಸಮಯ ಸೂಕ್ತ. ಆಗ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಹಸಿರಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಜಲಪಾತಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ನೀರಿರುತ್ತದೆ, ಹವೆ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಾರಣದ ದಾರಿಗಳು ತೆರೆದಿರುತ್ತವೆ.

ಕಾಲ	ತಿಂಗಳು	ಏನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು
ಮಳೆಯ ನಂತರ	ಅಕ್ಟೋಬರ್, ನವೆಂಬರ್	ತುಂಬಿದ ಜಲಪಾತಗಳು, ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟಗಳು
ಚಳಿಗಾಲ	ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ	ತಂಪಾದ ಬೆಳಗು, ಮಂಜು, ಕೊಯ್ಲಿನ ಸಮಯ
ಬೇಸಿಗೆ	ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಮೇ	ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಕೆ, ಹಲಸು ಮತ್ತು ಮಾವಿನ ಕಾಲ
ಮಳೆಗಾಲ	ಜೂನ್‌ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್	ಭಾರಿ ಮಳೆ, ಜಲಪಾತಗಳ ಅಬ್ಬರ, ಇಂಬಳ

ಮಳೆಗಾಲದ ಮಲೆನಾಡು ಬಹಳ ಸುಂದರ. ಆದರೆ ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಘಟ್ಟದ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುಡ್ಡ ಕುಸಿತ, ಮರ ಬೀಳುವುದು ಮತ್ತು ಸೇತುವೆ ಮುಳುಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೋಡಿ, ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿ. ತುಂಬಿ ಹರಿಯುವ ನದಿ ಮತ್ತು ಜಲಪಾತದ ಅಂಚಿನಿಂದ ದೂರವಿರಿ.

ಮಲೆನಾಡಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹೋಗುವುದು?

ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಬರುವವರಿಗೆ ಮಂಗಳೂರು, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಹತ್ತಿರ. ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ತಾಳಗುಪ್ಪ, ಬೀರೂರು, ಹಾಸನ ಮತ್ತು ಸಕಲೇಶಪುರ ತಲುಪಬಹುದು. ಕೊಂಕಣ ರೈಲು ಕಾರವಾರ, ಕುಮಟಾ, ಹೊನ್ನಾವರ ಮತ್ತು ಭಟ್ಕಳದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಮಲೆನಾಡಿನ ಬಹುತೇಕ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ರಾತ್ರಿ ಬಸ್ಸುಗಳಿವೆ.

ಉಳಿಯಲು ಊರಿನ ಮನೆವಾಸ್ತವ್ಯ (ಹೋಂಸ್ಟೇ) ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ತೋಟದ ನಡುವಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದು, ಬಾಳೆ ಎಲೆಯ ಊಟ ಮಾಡಿದಾಗಲೇ ಮಲೆನಾಡು ನಿಜವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುಂದೆ ಏನು ಓದಬಹುದು?

ಮಲೆನಾಡಿನ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿಳಿಯಲು ಈ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪುಟಗಳ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿ ಓದಿ. ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಆಗದಿದ್ದರೆ ಮಲೆನಾಡಿನ ರುಚಿಯನ್ನು ಮನೆಗೇ ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕಾಳುಮೆಣಸು, ಏಲಕ್ಕಿ, ಮುರುಗಲು, ಜೋನಿ ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪ ಸೇರಿ ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

ಮಲೆನಾಡು ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು